အာဖရိကသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတ္ထုတွေ့ရှိရေးစည်းမျဉ်းများကို တိတ်တိတ်ခိုးခိုး ပြန်လည်ရေးသွဲ့နေသည်

အဘူဂါတွင် ကျင်းပသည့် အစည်းအဝေးသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတ္ထုတွေ့ရှိရေးနယ်ပယ်ကို ချက်ချင်း ပြောင်းလဲစေနိုင်ခြင်းမရှိသော်လည်း ထိုအစည်းအဝေးမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် အချက်အလက်များကို အာဖရိကကို စေ့စပ်စောင်းကြည့်နေသည့် တရုတ်ကုမ္ပဏီများအားလုံးသည် အလေးအနက် စဉ်းစားသုံးသပ်ရန် အထူးလိုအပ်ပါသည်။

ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ဂီးရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော် အဘူဂါတွင် အာဖရိက သဘောထားသုံးသပ်မှုနှင့် စွမ်းအင်ရင်းမြစ်များ ရင်းနှီးမှုအစည်းအဝေး (AFNIS ၂၀၂၆) ၏ ၅ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးကို တရ်းတရ်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါနေရာတွင် အာဖရိကနိုင်ငံများမှ သတ္ထုတူးဖော်ရေးနှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးများ (အာဖရိကနိုင်ငံပေါင်း ၁၀ နှင့်အထက်)၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ ခေါင်းဆောင်များ၊ နိုင်ငံတကာသတ္ထုတူးဖော်ရေးကုမ္ပဏီများမှ အုပ်ချုပ်ရေးအကြီးအကဲများနှင့် ရင်းနှီးမှုအဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ စုဝေးခဲ့ကြသည်။ ဆွေးနွေးခဲ့သည့်အကြောင်းအရာများမှာ ရှုပ်ထွေးမှုမရှိသော်လည်း အာဖရိက၏ နောင်နှစ်ပေါင်း ၃၀ အထက်ကြောင်းတွင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် လမ်းညွှန်မှုကို ပေးစေသည့်အရာများဖြစ်သည်။

  

အနာဂတ်တွင် အာဖရိက၏ သုံးစွဲနိုင်သည့်သတ္ထုအရင်းအမြစ်များ၏ စျေးနှုန်းများကို မည်သူက သတ်မှတ်ပေးမည်နည်း။ မည်သူက ထုတ်လုပ်မည်နည်း။ နောက်ဆုံးတွင် မည်သူက အကျိုးကျေးဇူးများကို ရယူမည်နည်း။

ဤသည်မှာ စကားစုတစ်ခုသာမက သတ္ထုအရင်းအမြစ်များ ကြွယ်ဝသည့် အာဖရိကနိုင်ငံများအားလုံး ယနေ့ခေတ်တွင် ရင်ဆိုင်နေရသည့် အမှန်တကယ်ဖြစ်သည်။

အတိတ်နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ကြာမှုအတွင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတွင် အရင်းအမြစ်များကို သုံးစွဲမှုအတွက် သိပ်မှုန်းမှုများ ဖွဲ့စည်းထားသည်။

အာဖရိကသည် သဘောတရားများကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး ထုတ်လုပ်ရေးကို တာဝန်ယူသည်။ ဥရောပနှင့် အမေရိကတို့သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၊ နည်းပညာများနှင့် ဘဏ္ဍာရေးစနစ်များကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ အာရှသည် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် အခြားဖြစ်စေသည့် လုပ်ငန်းများကို တာဝန်ယူသည်။ အာဖရိကမှ သတ္တုအိုးများကို တင်ပို့ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပေးပို့ရေးကွန်ရက်တွင် တန်ဖိုးများ တိုးပါသည်။ သို့သော် သဘောတရားများကို ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံများသည် အများအားဖြင့် ထိုကွန်ရက်၏ အမြတ်အစွန်းအနည်းဆုံး အပိုင်းကိုသာ ရရှိသည်။

လီသီယမ်ကို ဥပမာအဖြစ် ယူကြပါစို့။ မှုန်းမှုန်းမှုမှ မပြုပြင်သေးသည့် သတ္တုအိုး ၁ တန်နှင့် ဘက်ထရီအတွက် အသုံးပြုရန် အဆင့်မြင့် ပြုပြင်ထားသည့် သတ္တုအိုး ၁ တန်တွင် တန်ဖိုးအများကြီး ကွဲပါသည်။ တန်ဖိုးအများဆုံးသည် သတ္တုအိုးတွင် မဟုတ်ဘဲ နောက်ပိုင်း ပြုပြင်မှု၊ ထုတ်လုပ်မှု၊ အမည်တပ်မှုနှင့် နည်းပညာတွင် ဖြစ်သည်။

  

ထို့ကြောင့် နောက်နှစ်များတွင် အာဖရိကနိုင်ငံများသည် ပိုမိုများပြားလာသည့် အချိန်တွင် မှုန်းမှုန်းမှုများ ကောင်းမော်ကောင်းမော်ရှိသည်ဟု သိရှိသော်လည်း အခြေခံပစ္စည်းများကို တင်ပို့ရေးအပေါ် စီးပွားရေးသည် မည်သည့်ကြောင့် မှီခိုမှုကို လျော့နည်းအောင် မလုပ်နိုင်သနည်းဟု စဉ်းစားလာကြသည်။

AFNIS အစည်းအဝေးတွင် MADE (Mutual Africa Development Framework) ဟုခေါ်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စနစ်ကို တရားဝင် စတင်ခဲ့သည်။

အစီရင်ခံစာများစွာတို့သည် ၎င်း၏အမည်၊ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အဖွဲ့အစည်းဖွဲ့စည်းပုံကို မိတ်ဆက်ပေးနေကြသည်။

သို့သော် ကျွန်ုပ်၏အမြင်တွင် အာရုံစိုက်ထိုက်သည်မှာ အမည်ကိုယ်တိုင်မဟုတ်ဘဲ ၎င်းကိုယ်စားပြုသော လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။

ရိုးရှင်းစွာပြောရလျှင် တစ်ကြောင်းစာဖြင့် အာဖရိကတိုက်တွင် သတ္တုတန်ဖိုးများ ပိုမိုကျန်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက်ဖြစ်သည်။ အနာဂတ်တွင် သတ္တုများရောင်းချခြင်းသာမဟုတ်ဘဲ ဒေသခံအဆင့်တွင် ပိုမိုသော သတ္တုဖြတ်တောက်မှုများ ဆောင်ရွက်ရန်၊ သဘာဝသယံဇာတများကို တင်ပို့ရုံသာမဟုတ်ဘဲ စက်မှုလုပ်ငန်းလုပ်ငန်းစဉ်များ တည်ဆောက်ရန်၊ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ဆွဲဆောင်ရုံသာမဟုတ်ဘဲ အလုပ်အကိုင်များ၊ နည်းပညာများနှင့် စက်မှုစွမ်းအားများကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှတစ်ဆင့် ရယူရန် ရည်မှန်းထားသည်။

  

သယံဇာတတင်ပို့မှုပေါ် ရှည်လျားစွာမှီခိုနေခဲ့သော ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် ဤသည်မှာ ရှောင်လွှဲမရသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရွေးချယ်မှုတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

အမှန်တကယ်အားဖြင့် ဤပြောင်းလဲမှုသည် ယနေ့မစခဲ့ပါ။ ယခုနှစ်များအတွင်း အာဖရိကတိုက်ရှိ သယံဇာတချမ်းသာသော နိုင်ငံများစွာတွင် ဆင်တူသော မူဝါဒများ တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။

မာလီနိုင်ငံသည် အစိုးရဝင်ငွေတိုးမြှင့်ရန် သတ္တုတူးဖော်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေသည်။

ဂီနီနိုင်ငံသည် သတ္တုအရင်းအမြစ်များကို စံနှုန်းကျသုံးစွဲမှုကို မြှင့်တင်ရန် တူးဖော်ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းမှုစည်းမျဉ်းများကို ဆက်တိုက်ခိုင်မာလာစေလျက်ရှိသည်။

ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသည် သတ္တုထွက်ကုန်များကို ဒေသတွင်း ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်ချက်များကို တဖြည်းဖြည်း မြှင့်တင်လျက်ရှိပြီး သတ္တုများကို ပိုမို၍ နိုင်ငံတွင်း၌ တန်ဖိုးဖြည့်တင်းနိုင်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။

နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံမှာမူ သတ္တုတွင်းများကို မတရားတူးဖော်ခြင်းများအပေါ် အရေးယူမှုများကို ဆက်တိုက်တင်းကျပ်လာလျက် အရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ဆောင်ရွက်နေသည်။

ဤဖြစ်ရပ်များကို အတူတကွ ကြည့်လျှင် ၎င်းတို့သည် သီးခြားဖြစ်ရပ်များမဟုတ်ဘဲ စုပေါင်း၍ တစ်ခုသော လားရာကို ပြသနေကြောင်း မြင်တွေ့နိုင်ပါသည်။

အရင်းအမြစ်အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေးအယူအဆသည် နိုင်ငံတကာမှ လက်တွေ့မူဝါဒများသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်လာနေသည်။

ထို့အတူတူပင် နိုင်ငံတကာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများလည်း ၎င်းတို့၏ တည်ရှိမှုကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။

  

အမေရိကန်နိုင်ငံသည် သတ္တုတွင်း အဓိက ထောက်ပံ့ရေး ကွင်းဆက်များကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန် တိုက်တွန်းနေသည်မှာ တစ်ခုတည်းသော အရင်းအမြစ်မှ မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန် မျှော်လင့်လျက်ရှိပြီး EU သည် Critical Raw Materials Act ဖြင့် မဟာဗျူဟာ သတ္တုတွင်းများ၏ လုံခြုံမှုကို အားဖြည့်ပေးနေသည်၊

နိုင်ငံတွေ ပိုများလာတာနဲ့အမျှ အာဖရိကကို အာရုံစိုက်လာကြတော့ သဘာဝအရ အရင်းအမြစ် ကြွယ်ဝတဲ့နိုင်ငံတွေဟာ ညှိနှိုင်းနိုင်စွမ်း ပိုရလာပါတယ်။

  

ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးက ကျွန်မရဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို လိုအပ်တယ်ဆိုရင် ဘာလို့ ပိုကောင်းတဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေအတွက် ကျွန်မ မတိုက်နိုင်တာလဲ။

ဒါဟာ အာဖရိကနိုင်ငံများစွာမှာ ဒီနေ့ မူဝါဒပြင်ဆင်မှုတွေရဲ့ နောက်ကွယ်က အခြေခံသဘောတရားပါ။

  

တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေ အနာဂတ်မှာ အာဖရိကမှာ လုပ်ကိုင်ဖို့ ပိုခက်လာမလားလို့ စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။

ကျွန်မအမြင်က ဆန့်ကျင်ဘက်ပါ။

တကယ် ပြောင်းလဲနေတာက အာဖရိကဟာ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ကြိုဆိုသလားဆိုတာမဟုတ်ပဲ ဘယ်လို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမျိုးကို ကြိုဆိုသလည်းဆိုတာပါ။

အရင်နှစ်များက ပရောဂျက်အချို့သည် အရင်ဆုံး အရင်းအမြစ်များကို ထုတ်ယူခြင်းတွင်သာ အလေးစိုက်ခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် နိုင်ငံအများအပြားသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို မှုန်းမှုဖော်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်း၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်ခဲ့ခြင်း၊ ကျွမ်းကျင်မှုများကို လေ့ကျင်းပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းနှင့် နည်းပညာလွှဲပေးမှုကို မှုန်းမှုဖော်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းတို့ကို အလေးစိုက်လေ့ရှိလာကြသည်။

  

အခြားအားဖြင့် အနာဂတ်တွင် ပြိုင်ဆိုင်မှုသည် ငွေကြေးအားသာခြင်းသာမက စုစုပေါင်းစွမ်းရည်ပေါ်တွင်လည်း အခြေခံမည်ဖြစ်သည်။

ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြောင်းများကို တည်ဆောက်ရာတွင် အထောက်အကူပေးနိုင်သူများသည် ရှည်လျားသောကာလအတွင်း ကြီးထွားမှုအခွင့်အလမ်းများကို ရယူရာတွင် ပိုမိုလွယ်ကူစေမည်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဤအရှုပ်ထွေးမှုကို အလွန်အမင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုစေရန် မလိုအပ်ပါ။

  

အာဖရိကသည် တစ်ခုတည်းသော စျေးကွက်မဟုတ်ပါ။

နိုင်ငံ ၅၄ နိုင်ငံသည် ဥပဒေစနစ် ၅၄ များ၊ စီးပွားရေးမူဝါဒ ၅၄ များ၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအဆင့်များ ကွဲပြားမှုများနှင့် အကောင်အထည်ဖော်မှုစွမ်းရည်များ ကွဲပြားမှုများကို ကိုယ်စားပြုသည်။

မူဝါဒအကြံပေးခြင်းမှ အကောင်အထည်ဖော်မှုအထိ အချိန်ကြာမှုအထိ အလေးအနက် ညှိနေမှုကာလတစ်ခု အများအားဖြင့် ရှိလေ့ရှိသည်။

နိုင်ငံအချို့သည် အမြန်နှုန်းဖြင့် ရှေးရှေးတက်လာနိုင်သည်။ အချို့နိုင်ငံများမှု ငွေကြေး၊ နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် အခြေခံအဆောက်အအိုအ်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကြောင့် နှေးကွေးစွာ တိုးတက်လာနိုင်သည်။

အဲဒါကြောင့် 'အာဖရိကသည် ပြောင်းလဲသွားပါပါ' လို့ ရုံသော့ချက်ပြောမှုထက် 'အာဖရိကသည် ပြောင်းလဲနေခြင်းဖြစ်သည်' လို့ ပိုမှန်ကန်စွာ ပြောနိုင်ပါသည်။

  

အမြန်နှုန်းများသည် ကွဲပြားပါသည်။ နှင့် လမ်းကြောင်းများသည်လည်း တူညီမည်မဟုတ်ပါ။

အာဖရိက၏ သိုက်မှုလုပ်ငန်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် ပြင်ဆင်နေသော တရုတ်ကုမ္ပဏီများအတွက် အမှန်တကယ် ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်သည်မှာ ရင်းနှီးမှုစိတ်အားထက် ရင်းနှီးမှုအမြင်ဖြစ်သည်။

သင်သည် 'သိုက်မှုများကို ရယူပါ၊ သိုက်မှုများကို ပို့ဆောင်ပါ၊ သိုက်မှုများကို ရောငောင်ပါ' ဟူသော အမြင်တွင် ကြွင်းနေပါက အနာဂတ်တွင် သင်၏ မူဝါဒဆိုင်ရာ စရိတ်များသည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာနိုင်ပါသည်။

သို့သော် သိုက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေးကို စက်မှုလုပ်ငန်း၊ ပို့ဆောင်ရေး၊ စွမ်းအင်ပံ့ပိုးမှု၊ စက်ကူးသန်းနှင့် လူသားအရင်းအမြစ်များ လေ့ကျင်းမှုတို့နှင့် ညှိနှိုင်းနိုင်ပါက အဲဒါသည် သိုက်မှုများ ကြွယ်ဝသော နိုင်ငံများအများအပြား၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးရေး လမ်းကြောင်းနှင့် ပိုမိုကောင်းစွာ ကိုက်ညီပါသည်။

  

အတိတ်ကုန်းတွင် ကုမ္ပဏီ၏ ယှဉ်ပြိုင်မှုစွမ်းရည်ကို ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည့်အရာမှာ သိုက်မှုအခွင့်အရေးကို ရယူနိုင်သူဖြစ်သည်။

အနာဂတ်တွင် ပိုမိုအရေးကြီးသော မေးခွန်းတစ်ခုမှာ ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။

  

ဘယ်သူသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း စုံလင်သော လုပ်ငန်းကြောင်းတစ်ခုလုံးတွင် ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

အရှေးနှစ်အနက် များစွာကြာပါသည်။ အာဖရိကသို့ လာရောက်လည်ပတ်သည့် တရုတ်ကုမ္ပဏီများစွာနှင့် ကျွန်ုပ် တွေ့ဆုံခဲ့ပါသည်။ မှုခဲ့သည့် အကြီးအကဲများ၏ အကြိုက်ဆုံးမေးခွန်းများမှာ “အကောင်းဆုံးသော သတ္တုတွေ့ရှိရာနေရာများမှာ မည်သည့်နေရာတွင်ရှိပါသနည်း။” သို့မဟုတ် “မည်သည့်နိုင်ငံတွင် အကောင်းဆုံးသော မူဝါဒများရှိပါသနည်း။” ဟု ဖြစ်ပါသည်။

သို့သော် နေ့စဉ်တိုးမြင့်လာသည့် အချိန်ကုန်ကြာမှုအတွင်း ဤမေးခွန်းနှစ်ခုထက် အရေးကြီးသည့် တတိယမေးခွန်းတစ်ခုရှိသည်ဟု ကျွန်ုပ် ခံစားရပါသည်။ ထိုမေးခွန်းမှာ “ဤနိုင်ငံသည် နောင်နှစ်ငါးနှစ်အတွင်း သုံးစွဲမှုအတွက် သတ္တုလုပ်ငန်းကို မည်သည့်ပုံစံဖြင့် ဖန်တီးလိုသနည်း။” ဖြစ်ပါသည်။

ဘုံအားဖြင့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ ရှည်လျားသည့် အချိန်အတွင်း ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မှုကို အမှန်တကယ် သတ်မှတ်ပေးသည့်အရာမှာ သတ္တုများသာမက စည်းမျဉ်းများဖြစ်ပါသည်။ သတ္တုများဖြင့် အသစ်သော သတ္တုတွေ့ရှိရာနေရာများကို ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။ ဈေးကွက်များသည်လည်း အမျှအမျှ ပြောင်းလဲနေပါသည်။ စည်းမျဉ်းများသည်သာ လုပ်ငန်းတစ်ခု၏ အကွာအဝေးကို အမှန်တကယ် သတ်မှတ်ပေးနိုင်ပါသည်။

AFNIS 2026 သည် ကမ္ဘာ့သတ္တုလုပ်ငန်း ပုံပေါ်မှုကို ချက်ချင်းပြောင်းလဲစေနိုင်မည်မဟုတ်သော်လည်း အနည်းဆုံး အရာတစ်ခုကို ပြသပေးပါသည်။ အာဖရိကသည် ကမ္ဘာ့သတ္တုပေးသူအဖြစ်သာ ကျေနပ်နေခြင်းမှာ မဟုတ်ပါ။ အာဖရိကသည် သတ္တုတန်ဖိုးတန်းတွင် ပါဝင်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်လိုပါသည်။ ထို့အပေါ် စည်းမျဉ်းများကိုပါ ဖန်တီးလိုပါသည်။

အာဖရိကဈေးကွက်အတွက် အာရုံစိုက်နေသည့် တရုတ်ကုမ္ပဏီအားလုံးအတွက် ဤအချက်သည် အခွင့်အရေးများ လျော့နည်းသည်ဟု မှုန်းဆရန် မလိုပါသည်။

အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲလာသည့်အရာမှာ အခွင့်အလမ်းများသာဖြစ်ပါသည်။ ထိုအခွင့်အလမ်းများကို အာဖရိကကို ပိုမိုနက်နက်နဲနဲ နားလည်ပြီး အာဖရိကတွင် ရှည်လျားစွာ ရင်းနှီးမှုပေးရန် အဆင်သင့်ရှိသည့်သူများသာ ရရှိနိုင်ပါသည်။

ဖြစ်နိုင်သည့်အားဖေးဖေးဖေးမှာ ဤအစည်းအဝေးကို အာရုပ်စိုက်စေရန် အရေးကြီးသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပါသည်။